Het H-woord

Het is weer verkiezingstijd en dus staat de hypotheekrenteaftrek weer volop in de belangstelling. Steeds meer partijen schrijven in hun verkiezingsprogramma dat het nu maar eens uit moet zijn met de (fiscale) pret en dat de hypotheekrenteaftrek afgeschaft moet worden. Op zich is dat niet vreemd. De laatste grote inkomstenbelastinghervorming dateert uit 2001 en toen al was de algemene conclusie dat de wijze waarop de eigen woning en de hypotheekrenteaftrek in de belastingheffing werden betrokken een weeffout in het systeem was.

Toch is het voorstel om de hypotheekrenteaftrek nu af te schaffen ongelukkig. Immers, het andere grote dossier in de inkomstenbelasting is de heffing over vermogen (box 3). Daarvoor ligt al een wetsvoorstel klaar om vanaf 2028 belasting te heffen over het werkelijke rendement van het vermogen, onder aftrek van de werkelijke (rente)kosten. Dus waar de aftrek van de hypotheekrente wordt afgeschaft, wordt de rente op andere leningen juist aftrekbaar in box 3 (of verschuift de hypotheekrente dan ook naar box 3?).

Het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek maakt de aankoop van een eigen woning naar mijn mening niet betaalbaarder. Sterker nog: als de hypotheekrente niet meer aftrekbaar is, zullen de maandlasten voor degenen die een hypotheek nodig hebben om een woning te kopen, omhoog gaan (ze krijgen immers niks meer van de belasting terug). Er zal wellicht wel wat vraaguitval zijn waardoor de huizenprijzen omlaag gaan, maar daarvan profiteren juist degenen die geen of weinig hypotheek nodig hebben.

Als je de woningmarkt eerlijker wil maken dan moet je niet de hypotheekrenteaftrek aanpakken, maar juist de belastingheffing over het eigen woningbezit. Het is immers de eigen woning die, ook volgens de voorstanders van afschaffing, leidt tot een draagkrachtvoordeel voor de gelukkigen die een eigen woning bezitten. Moeilijk is dat niet. Zoals in 2001 al werd gesuggereerd zou de eigen woning (en de eigen woningschuld), gewoon in box 3 thuis horen, zodat de weeffout uit 2001 eindelijk wordt hersteld